qadiriye.ir

نشریه ی غدیریه-بیانات استاد الهی

پخش زنده

شهر قم

 

 

قم، بهترین مکان برای دین­داری

یکی از آرزوهای مؤمن این است که خدا به او توفیق دهد تا برایش شرایط دین­داری عزت­مندانه فراهم شود؛ یعنی در مدینه فاضله موعود، قرار بگیرد. حضور در مکانی اینچنینی برای مؤمن غنیمت است؛ چراکه وقتی مؤمن به این مدینه فاضله دست پیدا می­کند، حیات طیّبه خود را در آن دیده، رشد و کمالش را تأمین شده فرض می­کند. او در آن حال، تلاش و زحمتش را هدفمند و با نتیجه می‎بیند. این توفیق بزرگی است که خدای متعال به مؤمن می‎دهد، که به او عقیده درست و عمل صحیح، به همراه یک محیط زندگی خوب که مطابق با فرامین وحی شکل گرفته است عطا می­کند. قم اینچنین جایی است؛ قم تنها شهر در دنیا است که همه خوبی‎ها و خیرات و تمام خصوصیاتی که یک مؤمن برای دین­داری نیاز دارد را در خود جای داده است. در واقع، خصوصیاتی که در زمان ظهور امام معصوم7 مهیّا می­شود، الان در قم وجود دارد.

مردم قم مردمی متدیّن و بهره­مند از هدایت هستند؛ البته آنهایی که اهل قم حساب می‎شوند، نه کسانی که عارضی هستند و برای تخریب و فساد به قم می‎آیند.

در روایت دارد که معارف شیعه از قم به همه‎ی عالَم پخش می‎شود، کم خصوصیتی است؟! کم جایگاهی است؟! اهل قم برکات را می‎دانند چیست، لذا آن زندگی که شما در مدینه فاضله به دنبالش هستید در قم می­توان یافت.

 

قم، حرم اهل بیت7

خدای متعال، قم را مثل مکه، مدینه و کوفه، حرم قرار داده است. خدا برای خودش حرم دارد و آن مکه است؛ رسول خدا9 حرم دارد که مدینه است؛ امیرالمؤمنین7 حرم دارد که کوفه (نجف اشرف) است؛ قم نیز حرم اهل بیت: لقب گرفته است.[1] به آن، کوفه صغیره نیز گفته شده است؛[2] یعنی قم از نظر ارزش، محلّ عبادت بودن و مورد توجه ملائکه قرار گرفتن با کوفه مقایسه می­شود.

محدوده حرم نیز برای اهلش معلوم است؛ اولیای خدا، انجام آداب مربوط به حرم را در عرض و طول جغرافیایی آن به خوبی مراعات می­کنند. حریم حرم مکه تا انتهای مِنا است؛ طول و عرض حرم پیغمبر اکرم9 و کوفه نیز معلوم است؛ حرم اهل بیت: که حرم حضرت معصومه3 در آن جای گرفته نیز معلوم است. برخی از اولیا، حدود و ثغور این حرم را نیز می­دانند؛ یعنی آن­چه مد نظر اهل بیت: بوده است را گاهی تذکر می­دهند.

تمام این کوچه پس کوچه‎هایی که اطراف حرم است، محل رفت و آمد اهل بیت: است، برای همین شما می­بینید که قم این­قدر مبارک است.

در روایتی، محدوده حرم قم، این­گونه بیان شده است: همانند پرنده‎ای که یک بال آن در مشهد و بال دیگرش در عتبات است.

هر امری، در هر جایی به آثار خودش شناخته می­شود؛ خداوند درباره مسجد الاقصی می­فرماید: «ما اطراف آن را نیز مبارک گردانیدیم»[3] قم نیز همین­گونه است. امام رضا7 درباره قم فرمودند: «هرگاه فتنه، همه شهرها را گرفت بر شما باد که به قم و اطراف و نواحی آن پناه ببرید زیرا بلا از آنها برداشته شده است.»[4]

در روایت آمده است که وقتی رسول خدا9 در شب معراج به سرزمین قم رسید، در آنجا دید که شیطان نشسته است؛ آن حضرت، شیطان را از آنجا بیرون کرد و به او گفت: «قم» یعنی پاشو برو.[5]  این اسم، اسمی عرشی است. شما می‎بینید که عبادت کردن در قم، ساخته شدن در قم، تهذیب نفس در قم، خیلی آسان­تر از جاهای دیگر است. با این وجود، انسان باید خودش را با شرایط قم تطبیق دهد؛ زیرا اموری در قم هست که مخفی است.

 

اهل قم در سخنان اهل بیت:

مردم ری وقتی به خدمت امام صادق7 رسیدند، آن حضرت درباره مردم قم به آنان چنین فرمودند: «خوشا به حال برادران قمی ما»[6] ایشان همچنین بیان داشته­اند که وقتی امام زمان7 ظهور می­کند، اکثر جمعیتی که آن حضرت را یاری می‎کنند از قم هستند. سپس ایشان فرموده­اند که خدای متعال، قبری را در قم قرار می‎دهد که هر کس آن را با شناخت کامل زیارت کند پاداش او واجب است.[7] به این نکته توجه داشته باشید که خداوند در دل این حرم، حرم دیگری را قرار داده است.

این که شما می­بینید در قم، بستری فراهم آمده تا بزرگانی همانند آیت الله بروجردی، آیت الله اراکی، آیت الله گلپایگانی، حضرت امام خمینی و مراجع فعلی ما، اینچنین رشد کنند، تا جایی که مقام آنان از پاره­ای از پیامبران نیز بالاتر برود[8]، این ویژگی فقط اختصاص به قم دارد. در هیچ کجا چنین ظرفیت تربیتی­ای وجود ندارد تا افرادی در آن به مرحله­ای از کمال و تربیت برسند که در زمان غیبت امام زمان7، نائب ایشان بشوند و حلال و حرام خدا را تشخیص داده و به دیگران معرفی نمایند. پناه به قم، پناه به علما است. در قم، عبادت خدا انجام می­شود؛ قمی‎ها اهل عبادت هستند.[9] خداوند به اهل قم محبت بسیار زیادی دارد.

 

قم و حضرت معصومه3 در سخنان اهل بیت:

در روایتی آمده است که سه تا از درهای بهشت از سمت قم به طرف بهشت باز می‎شود؛[10] تعبیر این­گونه است که سه در از هشت در؛ یعنی سه هشتم از برکات در قم و بقیه‎اش در سایر نقاط عالَم است. امام رضا7 درباره منزلت حضرت معصومه7 فرمود: «هرکس خواهرم را در قم زیارت کند، گویا من را در مشهد زیارت کرده است.»[11] همچنین فرمودند: «هر کس خواهرم را در قم زیارت کند، خدا بهشت را بر او واجب می­کند.»[12] امام صادق7 درباره آن بانوی گرامی فرموده­اند: «تمام گناهکاران از شیعیان، به شفاعت حضرت معصومه3 وارد بهشت می­شوند.»[13]

 

قم در سخنان علما

روزی بنده به آیت الله العظمی مرعشی نجفی عرض کردم که آقا بفرمایید ما که آمده­ایم قم، چه استفاده‎ای از قم می‎توانیم ببریم تا بهره ما کامل شود و بعدها پشیمان نشویم؟ ایشان فرمودند: «بروید جلوی ضریح [حضرت معصومه3] و بنشینید، سرتان را پایین بیاندازید تا این بی بی شما را شست­وشوی مغزی بدهد؛ یعنی مایحتاج معنویتان را به شما بدهد.»

آیت الله العظمی بهجت می فرمودند: این قبرهایی که از زمین، بالا آمده است، این قبرها ستون‎های اجابت دعا است؛ به این قبرها متوسل بشوید و حاجت بگیرید؛ امر ائمه اینجا در حال محقق شدن است.»

پیرمردی در حرم حضرت معصومه3 ایستاده بود و یک بطری آب در دست داشت. وقتی از او سوال کردند که این چیست؟ گفت: «من هر وقت بچه‎هایم مریض می‎شوند، می‎آیم از صحن بی بی، مقداری آب بر می‎دارم و به آنها می‎دهم، دیگر احتیاجی به پزشک نداریم.» اعتقاد است دیگر، اعتقاد کار انجام می‎دهد.

ما یک موقعی به قم آمدیم و نمی­دانستیم باید به کجا برویم. منزل آیت الله فخری را به ما نشان دادند. رفتیم دیدیم که ختم صلوات است، ذکر لعن است، روضه است و…

 

دشمنی با قم

ناگفته نماند که در همین قم، محل­هایی هست که در آنجا شیاطین هستند. درست است که شیطان رفته ولی آنهایی که تربیت شده‎ی شیطان هستند نرفته‎اند. با عقایدی باطل می‎آیند و یک سری افکار نادرست طرح­ریزی می‎کنند. حجابی که در قم وجود دارد را می­خواهند خراب کنند؛ متدیّن‎هایی که در قم هستند را می­خواهند دل­سرد و منحرف کنند؛ زندگی آرامی که در قم، هست و در هیچ کجا نیست را می­خواهند برهم بزنند.

 

استفاده معنوی از قم

حجت بر اهل قم تمام است؛ از قم می‎شود استفاده کرد. آنهایی که می‎خواهند ساخته بشوند، انسان خوبی بشوند، راهکار اول برای آنان حوزه‎ی علمیه است. آقایان! بچه‎هایتان را به حوزه بفرستید، اگر فردی یک سال در حوزه باشد، در آن یک سال به اندازه‎ی تمام عمرش بهره­مند می‎شود. دیشب در یک مدرسه‎ای مباحثی دینی و اهل بیتی را می‎گفتیم، آقایی آمد و گفت: من الان کاسب هستم، (من او را حدود 16 یا 17 سال می­شد که ندیده بودم) همان «قال الصادق­ها و قال الباقرها» تاکنون من را حفظ کرده است.

از حوزه قم باید استفاده کرد. من به آقایان توصیه می‎کنم، کسانی هم که سن آنها بالاتر است، بروند و در حوزه علمیه بنشینند، علما دارند بحث می­کنند، آیت الله جوادی آملی تفسیر قرآن می­گویند، بروند و شرکت کنند. فلان آقا درس اخلاق دارد، فلان آقا درس فقهی می‎گوید، احکام می‎گوید، بروند شرکت کنند.

هر جای قم یک خیراتی است؛ این طرفش مسجد جمکران است؛ آن طرف حرم حضرت معصومه3 است؛ امام زاده­های فراوانی که اینجا هست. اینها چیزهای کنی نیست، این همه برکات یک­جا در جای دیگر یافت نمی­شود. علمایی که در قم هستند؛ گاهی بروید و در بیوت مراجع بنشینید تا مرجع تقلید بیاید و فقط نگاهش کنید. آن بزرگواران در این دوران حکم پیغمبر را برای ما دارند. بروید آیت الله نوری همدانی را نگاه کنید، اینها نور دارند، بروید آیت الله زنجانی را نگاه کنید و از ایشان التماس دعا داشته باشید.

خداوند آیت الله تبریزی را رحمت کند؛ داشتم از درس بیرون می‎آمدم، مشکل قلبی پیدا کردم، ایشان جلوی در داشتند می­رفتند. گفتم آقا من دیگر دارم می­افتم، نمی­توانم، قلبم درد می­کند. ایشان همان­جا ایستادند و دستشان را روی جناق سینه بنده گذاشتند، دستی کشیدند، نمی­دانم چه چیزی خواندند، دیگر راحت شدم؛ دیگر به دکتر احتیاج پیدا نکردم. دست، دست نورانی است.

به آیت الله بهجت عرض کردم آقا من چند سال است که زخم معده دارم و برای روزه‎ی ماه رمضان مشکل دارم. ایشان فرمودند: شما امسال روزه بگیر، از امسال روزه بگیر. مگر ایشان کیست؟ بله، اینها کسانی هستند که اهل بیت: نسبت به اینها توجه دارند. الآن قبرشان هم همین جوری است، قبرشان هم همین آثار را دارد. آقایی از شیراز آمده بود، می­گفت در عالم خواب دیده است که فلان امام زاده‎ای که کارهای ما را حل می­کرد به من گفت: از این به بعد، دیگر کارها به عهده آیت الله بهجت است.

این کتاب­هایی که نوشته شده، نجات شیعه است. شما کجا مثل آنها پیدا می­کنید؟ این کتاب­ها که معمولا دسته­بندی شده و منظم است و حاوی معارف اهل بیت: به شکل داستان و قصه است را برای فرزندانتان بخرید. پول­هایی که شما دارید این طرف و آن طرف خرج می­کنید را هزینه کنید و معارف شیعه را به آنان یاد بدهید.

ببینید کجا جلسه‎ای برای اهل بیت: برگزار می­شود، در آن شرکت کنید. هیچ کجا جلساتش مثل جلسات قم نیست. اخلاصی که در جلسات قم هست، هیچ کجا نیست. کم شائبه است. دیگر آدم چه می‎خواهد؟ وجود علما و مراجع، حرم حضرت معصومه3، حرمی که مثل حرم امام رضا7 و حرم سید الشهداء7 است در قم وجود دارد. کتاب­ها و کتابخانه‎هایی که هست. خانم­های مؤمنی که در اینجا هستند. حال اگر انسان از این همه نعمت، بهره­ای نبرد؛ گر گدا کاهل بود تقصیر صاحب­خانه چیست؟ همه‎ی عالم که به قم بیایند باز هم جا هست؛ مثل کوفه می­شود، وقتی امام عصر7 تشریف بیاورند همه‎ی مؤمنان هم که جمع شوند و پشت ایشان نماز بخوانند باز هم جا هست. کار خداوند است، وسعت می­دهد، من نمی­دانم چگونه وسعت می­دهد؟ همان­جوری که برکت می‎دهد و ما نمی­دانیم که چگونه به یک سفره یا به یک خانه برکت می­دهد و برکت را از سفره و خانه­ای دیگر می­گیرد. صدقه را رشد می­دهد، ربا را بی­برکت قرار می­دهد. گوسفندان که زاد و ولدشان کم است و بسیار ذبح می­شوند، باز هم تعدادشان از سگ­ها که هم تکثیرشان زیاد است و هم اینکه ذبح نمی­شوند زیادتر است. آن­چه قرار است که روی زمین بماند ما ینفع الناس است.

دور هم جمع بشوید و برای اهل بیت: جلسه بگیرید. با همدیگر دست­جمعی به حرم بروید و مقداری را در آنجا بنشینید و استفاده کنید. به خصوص به آقایان طلبه عرض می­کنم که شب‎های چهارشنبه و شب‎های جمعه به حرم بروند و آنجا بشنینند تا افرادی که سؤال دارند بیایند و از آنان بپرسند. مگر نمی­روید تبلیغ؟ [این هم نوعی تبلیغ است] مزدش را هم از حضرت معصومه3 بگیرید. بعد آن وقت ببینید که ایشان چگونه عنایت می­کند؛ چگونه بچه‎هایتان را برایتان تربیت می­کند، چگونه زندگیتان را هدایت می­کند. اینها مزدهای نورانی و پربرکت و پرخیرند. علیکم بالقم، مواظب قم باشید و از آن استفاده کنید. به­خصوص به خانم­ها عرض می­کنم. یکی از بزرگان می فرمود: خانم‎ها با یک اجازه‎ای در قم هستند، مراقب باشند که آنان را از قم بیرونشان نکند، ادا بازی در نیاورند، آه و ناله نکنند.

 

نتیجه ناسپاسی از حضور در قم

شخصی همسایه ما بود که منزلش را بسیار جابه­جا می­کرد و مرتب در حال اثاث­کشی بود. تا این که بالاخره به تهران رفت. او از این ناراحت بود و حتی گریه می­کرد که چرا ما را از قم بیرون انداخته­اند؟ این به خاطر درخواست‎هایی بود که او از خدا داشت. این که می­گفت: خدایا زندگی ما را این­جوری و آن­جوری قرار بده! و آن شرایط، مناسب با زندگی در تهران بود. اینجا (قم) حفظ ایمان است به همراه مقدار کفاف در زندگی؛ اینجا ایمان است با اندازه­ای که با آن به آقایی و عزت زندگی کنید؛ نه چیزهای دیگر. این زمینه­ها را باید مواظب باشیم.

خدا را شاکریم که قم را محل وطن ما قرار داده است. توجه امام زمان7 به اهل قم است. اهل قم نه اینکه اینجا به دنیا آمده است، «قمیّون» (کسانی که اهل قم هستند) آنهایی هستند که به دستورهای رسیده از سوی خاندان رسالت عمل می‎کنند، نسبت به انجام آنها مواظبت دارند. اما خیلی‎ از قمی‎ها هستند که عمل نمی­کنند، آنان را امام زمان7 از قم بیرون می­اندازد تا بروند اهل جایی دیگر حساب بشنود.

[1]. امام صادق7 فرمودند: «إنَّ لِلَّهِ حَرَماً وَهُوَ مَكَّةُ وَإِنَّ لِلرَّسُولِ حَرَماً وَهُوَ الْمَدِينَةُ وَإِنَّ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَرَماً وَهُوَ الْكُوفَةُ وَإِنَّ لَنَا حَرَماً وَهُوَ بَلْدَةُ قُمَّ»؛ مجلسی، محمدتقی، بحار الانوار، ج 57، ص 216.

[2]. این لقب را امام صادق7 به قم داده است. همان، ص 228.

[3].«الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ»؛ سوره اسراء(17)، 1.

[4]. إِذَا عَمَّتِ الْبُلْدَانَ الْفِتَنُ فَعَلَیْکُمْ بِقُمَّ وَ حَوَالَیْهَا وَ نَوَاحِیهَا فَإِنَّ الْبَلَاءَ مَرْفُوعٌ عَنْهَا» مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج 57. ص 214.

[5]. وَ فِي رِوَايَاتِ الشِّيعَةِ أنّ رسول الله9 لما أسري به رأي ابليس باركا بهذه البقعة فقال له قم يا ملعون فسميّت بذلك؛ هنگامی که پیامبر اکرم9 به معراج رفت، شیطان را دید که روی قطعه زمینی نشسته است. حضرت به او فرمود: قم (بلند شو) ای ملعون! به همین دلیل این شهر «قم» نامیده شد.» همان، ص 217.

 

[6]. «مَرْحَباً بِإِخْوَانِنَا مِنْ أَهْلِ قُمَّ»؛ همان، ج 57، ص 216.

[7]. «وَسَتُدْفَنُ فِيهَا امْرَأَةٌ مِنْ أَوْلَادِي تُسَمَّى فَاطِمَةَ فَمَنْ زَارَهَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ»؛ همان.

[8]. این بیان اشاره به این حدیث نورانی از پیامبر9 است که فرموده­اند: «علماء امتي افضل من انبياء بني اسرائيل؛ علماي امت من افضل از انبياي بني اسرائيل هستند»؛ اگرچه این حدیث در اغلب منابع روايي اين گونه آمده است: «علماء امتي كانبياء بني اسرائيل؛ علماي امت من همانند انبياي بني اسرائيل مي­باشند»، همان، ج 2، ص 22.

[9]. امام صادق7 فرمود: «هُم أهلُ رُکوع وَسُجود وَقيام وَقُعود… وَحُسنِ العِبادَة؛ آنان (مردم قم) اهل رکوع، سجود، قيام و قعود در عبادت هستند… و عبادات خود را به نيکويي انجام مي‏دهند.»

[10]. امام رضا7 فرمود: «إنّ للجنة ثمانیة ابواب فثلاثة منها لاهل قم فطوبی لهم ثم طوبی لهم؛ بهشت هشت در دارد که سه تای آنها برای اهل قم است. خوشا به حال آنان، خوشا به حال آنان» قمی، شیخ عباس، سفينة البحار، ج 2، ص 445.

[11]. امـام رضـا7 فـرمود: « مَنْ زَارَ الْمَعصُومَةَ بِقُمْ كَمَنْ زَارَنى؛ هر كس خواهرم، معصومه را در قـم زيارت كند همانند كسى است كه مرا زيارت كرده است.» ناسخ التواريخ، ج ٣، ص ٦٨. «هرکس نتواند به زیارت من بیاید، برادرم را در ری یا خواهرم را در قم زیارت کند که ثواب زیارت مرا در می‌یابد.» زبدة التصانیف، ج ۶، ص ۱۵۹.

[12]. امام رضا7 فرمود: «مَنْ زارَها عارِفاً بِحَقِّها فَلَهُ الْجَنَّةُ»؛ «كسي كه فاطمه معصومه3 را زيارت كند، در حالي كه حق او را بشناسد، بهشت براي او است.» مجلسی، محمدتقی، بحارالانوار، ج 102، ص 266.

[13]. امام صادق7 فرمود: «تدخل بشفاعتها شیعتی الجنه بأجمعهم؛ به شفاعت فاطمه معصومه3 همه شیعیان به بهشت می‌روند.» همان، ج ۶۰، ص ۲۲۸.